Karanlık tepkimelerin gün ışığına yansıması

Hayvansal Dokular-2

22/9/2006 -Kategori: Dokular

Kan Dokusu

1-Mezoderm orijinlidir.

2-Hücre ve hücreler arası maddeden oluşur.

3-Akışkandır. Damar ve kalp sistemi gibi kapalı ortamda bulunur. Vücutta kayıbı görülebilen tek dokudur.

4-Hücreleri eritrositler , leukosit ve trombositlerdir. Kanın % 45 ‘ini oluştururlar.

5-Ara maddeye plazma denir. Kanın % 55 ‘ini oluşturur.

6-Akışkan olan dokuda hareket kalbin etkisiyle sağlanır.

7-Tek hücreli ve mikroskobik organizmalarda bu doku bulunmaz.

8-Hücreleri kısa ömürlüdür. Doku devamlı yenilenir.

 

Alyuvarların  Özellikleri

1-)1 mm kanda 5 milyon tane bulunur. Değişik canlılarda farklıdır. (Tavukta 3 , Kedide  9 milyon) kansızlıkta azalır. Oksijen yetersizliğinde artar.

2-)yuvarlak yası hücrelerdir.

3-)Memeliler hariç Diğer omurgalılarda çekirdeklidir. (Ancak çekirdek görev yapmaz.)

4-)Yalnız lamada eritrositler elips şeklinde ve çekirdeklidir.

5-)Kanda bulunan olgun eritrositlerde nukleus , E.R. , R.N.A., mitekondri , sentrozom , ribozom vb. organeller bulunmaz.

6-)Ortalama ömürleri 120 gündür.

8-Sitoplazmalarında  hemoglobin ve karbonik anhidraz gibi enzimler taşır.

9-Boyanmamış eritrositlerin rengi hemoglobin içeriğine bağlı olarak yeşilden ten rengine değişir.

10-Eritrosit zarındaki mukopolisakaritlerin antijen özelliğinden dolayı kan grupları oluşur.

11-İnsanın 5. ayından itibaren alyuvarlar kırmızı kemik iliğinde üretilir.

12-Ergin alyuvarlarda mitekondri olmadığında gerekli enerji O2 ‘siz solunumla sağlanır.

13-Yaşlanan alyuvarlar dalak , karaciğer ve kemik iliğindeki makrofaglar tarafından parçalanır.

14-Kandaki hareketi yavaştır.

NOT :

1-Hemoglobinin beta zincirindeki valin aminoasitinin yerini gulutamin in alması eritrositin yapısını bozarak orak şeklinin oluşmasına neden olur.  (Orak hücreli anemi.)

2-Hemoglobin sentezi ile alyuvar sayısının birbirleri ile ilişkisi yoktur. Demir etkisinde hemoglobin sentezi azalır ;ancak alyuvar üretimi sürer.

3-Kanda oksijen miktarı azalınca karaciğer ve böbreklerden salınan eritroprotein , eritrosit yapımını uyarır.

 

Akyuvarların  Özellikleri :

1-Çekirdeklidir.

2-Renksizdir.

3-Amipsi hareket ederler.

4-damarların dışına çıkabilirler.

5-kırmızı kemik iliği ve lenfatik yapılarda oluşurlar.

6-Ortalama 1mm kanda 4000-11000 arasında bulunurlar.

7-Enfeksiyon , alerjik durum ve beslenmeden sonra sayıları artar.

8-Kan dışında bağ doku ve diğer dokularda da görülürler.

9-Kan dokusunu geçici süre kullanırlar. Bağ dokusunda daha uzun süre kalırlar.

10-Lenf dolaşımında bulunurlar.

11-Ömürleri 1-2 saat ile 15 gün  sürebilir.

12-Kandaki sayısı ile enfeksiyonun şiddeti arasında doğru orantı vardır.

13-Viral hastalıklarda sayısı azalır.

 

Akyuvarlar granulosit ve agranulosit olmak üzere iki hücre grubuna   ayrılır.

A-  Agranulositler:

 a)Lenfositler:

1-En küçük akyuvarlardır.

2-Nukleus büyük ve düzdür.

3-Hareket az veya hiç yoktur

4-Kırmızı kemik iliğinde oluşurlar,daha sonra timüs ve sindirim sistemi lenfoid yapılarına giderek olgunlaşırlar ve tekrar kana geri dönerler.

5-Vücudun hücresel ve humoral olarak savunulmasında görev alırlar.

6-Gereğinde damar dışına çıkıp diğer  dokulara geçerler.

7-Bağ dokusuna geçip fibroblastlara dönüşebilirler.

8-Merkezi sinir sistemi hariç her dokuda görülürler.

9-Uzun ömürlü hücrelerdir.

 

 b)Monositler:

1-En büyük akyuvarlardır.

2-Nukleus yuvarlak ,atnalı veya fasulye şeklinde olabilir.

3-Sitoplazma granulsüz ve boldur.

4-Çok hareketlidirler.

5-Kırmızı kemik iliğinde oluşurlar.

6-Bakteri , yabancı cisim ve hücre atıklarını fagositozla yok ederler.

7-Gereğinde bağ dokusuna geçerek makrofajlara dönüşürler.

8-Karaciğer Kupffer hücreleri ve akciğerlerdeki makrofajların orijinini oluştururlar.

 

B-   Granulositler:

 a)Nötrofiller:

1-Çok hareketlidirler.

2-Sitoplazmaları asidik ve bazik boyarlarla boyanmaz.

3-Bakteri yel enfeksiyonlarda sayıları artar.

4-Ameboid hareketlerle yabancı cisimleri fagositozla yok ederler.

5-Gereğinde damar dışına çıkıp diğer dokularda fagositoz yaparlar.

 

b)Eozinofiller:

1-Asit boyalarla pembeye boyanırlar.

2-Ameboid hareket ederler

3-Kanda ve bağ dokusunda fagositoz  vücud savunulmasında rol alırlar.

4-Daha çok antijenlere karşı görev yaparlar.

5-Alerji ,paraziter hastalıklarda ve aşırı duyarlılıkta sayıları artar.

 

c)Bazofiller:

1-Bazik boyalarla maviye boyanırlar.

2-Histamin ve heparin içerirler.

3-Bağ dokusu mast hücrelerine çok benzerler.

4-Yangı oluşumunda rol oynarlar.

 

Trombositlerin  özellikleri

1-Megakaryosit denen dev hücrelerin sitoplazmik parçalarıdır.

2-Balık,kurbağa,sürüngen ve kuşlarda çekirdekli ve gerçek hücresel yapılardır.

3-Memelilerde sitoplazmik partiküllerdir.Gerçek hücre değillerdir.

4-Normalde ömürleri 8-10 gündür.

5-Kanın pıhtılaşmasında rol  alırlar.

6-Omurgalılarda trombositlerin yaptığı işi  omurgasızlarda akyuvarlar yapar.

7-Gerçek pıhtılaşma mekanizması omurgalılarda görülür.

8-Memeliler hariç diğer omurgalılarda troımbositler kan köken hücrelerinden  farklılaşır.

              

F-Kas Dokusu:

1-Mezodermden orijin alır.

2-Hücreler arası madde bağ dokusundan oluşur.

3-Hücreler ipliksi ve mekik şeklindedir.

4-Hücre sitoplazmasında bol miktarda miyofibriller bulunur.

5-Hücrelerin kontraksiyon  ve ekspansiyon yetenekleri vardır.

6-Hayvansal çok hücrelilerde vücud ve organ hareketini sağlar.

7-Dokunun bölünme ve rejenerasyon yeteneği yoktur.

8-Bol miktarda kan damarı ve sinirler içerir.

9-Uyarı aldıklarında kimyasal bağ enerjisini mekanik enerjiye çevirirler.

10-Uyarı alma,uyarı iletme ve uyarma yetenekleri vardır.

 

Yüksek yapılı (Omurgalılarda) İskelet kası (Çizgili kas) dokusu,Organ kası (Düz kas) dokusu ve kalp  kası dokusu olmak üzere üç tip kas dokusu vardır.

 

a-Çizgili kaslar:

1-İstemli çalışırlar.

2-Motor sinirlerle uyarılır.

3-İskelet sistemi üzerinde bulunur; vücudun hareketini sağlar.

4-Hücrelerin kaynaşması sonucu çok çekirdekli görünürler.

5-Kasılmaları hızlı ve şiddetlidir.

6-Gerektiğinde oksijensiz solunum yaparlar; yorgunluk görülür.

7-Glikojen depolarlar.

8-Bolca keratin –P içerirler.

9-Actin ve miyozin flamentleri düzgün sıralanış ( bantlaşma) gösterir.

10-Yapısındaki miyoglobulin den dolayı kırmızı  renkte görülürler. (Beyaz çizgili kaslarda vardır.)

11-Eklem bacaklılarda hareket çizgili kaslarla sağlanır. Bu nedenle hareket hızlıdır.

12-Bütün hücreleri sinirlerle temas halindedir. Gelen uyarı aynı anda temas ettiği bütün hücrelerde kasılma meydana getirir.

 

-Beyaz kaslar:Tavukların göğüs kasları, Tavşanda bacak, insanda kol kasları büyük ortanda beyaz kaslardan meydana gelmiştir.

Özellikleri:

1-Çok az miyoglobulin içerirler.

2-Enerjilerini glikojenin oksijensiz solunumla yıkımından üretirler.

3-Kasılmaları hızlı ve büyük güç üretirler.

4-Çok kısa sürede yorgunluk  gösterirler.

5-Mitokondri oranı azdır.

6-Kanlanma oranı azdır.

7-Ani hareketler (Kaçma, kurtulma vb.) için uygundur.

     

-Kırmızı kaslar:İnsanda bacak kasları, uçan kuşlarda kanat kasları  gibi.

   Özellikleri:

1-Miyoglobulin çoktur.

2-Enerjilerinin çoğunu öncelikle yağ asitlerinden karşılar.

3-Yavaş kasılırlar.

4-Uzun süre yorulmadan çalışırlar.

5-Mitokondri sayısı çoktur.

6-Kanlanma oranı fazladır.

7-Uzun süreli hareketler (Koşma , yürüme , uçma ) için uygundur.

 

b-Düz  kaslar:

1-İğ şeklinde hücrelerden oluşur.

2-Nukleus tek ve ortadadır.

3-Pembe renklidir.

4-Kalp hariç organların yapısında bulunur.

5-Otonom sistemin kontrolünde çalışır. İstemsiz hareket ederler.

6-Çalışmaları yavaş olup yorgunluk göstermezler.

7-Oksijensiz solunum yapılmaz.

8-Glikojen depolanmaz.

9-Omurgalılarda organ hareketini sağlar. Bazı omurgasızlarda (Yumuşakça,Toprak solucanı vb.) vücud hareketinide sağlar.  O nedenle bu canlılarda hareket oldukça yavaştır.

10-Bantlaşma göstermezler.

11-Uterus hariç rejenerasyon (Yenilenme) yetenekleri yoktur.

12-Sinirler bir grup hücreyi uyarır, uyartı diğer hücrelere bu hücrelerden yayılır. O nedenle bu kaslarda uyartıya verilen cevap yavaştır ve uzun sürelidir.

 

c-Kalp kası:

1-Bantlaşma gösterirler.

2-Sadece kalbin yapısında bulunur.

3-Otonom sistem tarafından kontrol edilir.

4-Bir veya iki nukleuslu olup nukleuslar merkezde bulunur.

5-Mitokondri sayısı oldukça fazladır.

6-Nöronlar belli noktalarda sinir düğümleri yaparlar;uyartılar hücrelere buradan yayılır.

7-Çalışma temposu sinirlerle ve hormonlarla kontrol edilir.

8-Kas telleri yan demetlerle birbirine bağlanır.( Sadece kalp kasında görülen özellik)

9-Demetlerin arasını bağ dokusu doldurmuş olup bol miktarda kan damarları içerir.

10-Ritmik ve otomatik olarak çalışır.

11-Rejenasyon yetenekleri yoktur.

 

G-Sinir Dokusu

 

1-Ektoderm orijinlidir.

2-Nöron ve glia hücrelerinden oluşmuştur.

3-Fiziksel ve kimyasal uyarıları elektriksel enerjiye dönüştürür.

4-Uyarı alma , uyarı iletme ve uyarma özelliği vardır.

5-Organizmada iç ve dış değişmelere karşı uygun tepkilerin oluşumunu sağlar.

6-Gelişkin şekil omurgalılarda olmaka beraber, süngerler hariç diğer omurgasızlarda da bulunur.

7-Nörotransmiter madde (Sinirsel hormon)  üreterek salgı bezleri gibi çalışır.

8-Rejenerasyon yetenekleri yoktur .Ancak periferik sinirlerde aksonları saran schwann hücrelerin etkisi ile  aksonlarında oluşan  dejenerasyon onarılabilir.

9-Organizmada merkezi(Beyin ve omurilik) ve çevresel sinir sistemini oluşturur.

10-Çevresel sistemde ara madde bağ dokusundan oluşurken , merkezi sistemde ara madde nöroglia tarafından oluşturulur.

 

 a-Hücreleri: (Nöronlar)

1-Kimyasal ve fiziksel olarak uyarılır.

2-Uyarıyı elektriksel olarak hücre zarında taşır.

3-Uyartıyı kimyasal olarak başka hücreye aktarır.

4-Nörotransmiter maddeleri üretir.(Akson uçlarında).

5-Uzantılarını kısmen dejenere edebilirler.

6-Hücre gövdesinden kısa (Dendirt ) ve uzun (Akson) uzantıları bulunur.

7-Uyarı dendirt ve hücre gövdesi ile alınır , akson uçları ile verilir.

 

b-Ara madde    (Nöroglia dokusu)

1-Glia ve schwann hücreleri tarafından oluşturulur.

2-Nöronların arasını, nöron hücrelerinin uzantıları ve glia hücreleri extrasellular boşluk kalmayacak şekilde doldururlar.

3-Glia hücreleri ; sinir dokusunun ,beslenmesinde , solunumunda   ve desteklenmesinde rol oynar.

4- Dokuda ölen sinir hücrelerinin yerini doldurur.

5-Ara maddesinden izole edilen sinir hücresi ölür.

 

NOT :  Retikula Endotelial Sistem:

 

Bulunduğu Yapı ve organlar :

1-Bağ dokusu ---------- Histiyositler

2-Karaciğer    ---------- Kupffer hücresi

3-Akciğer       ---------- Makrofaglar

4-Lenf düğümleri ----- Makrofaglar

5-Dalak           --------- Makrofaglar

6-Kemik iliği ---------- -Makrofaglar

7-Kemik         ---------- Osteoklast

8-Merkezi sinir sis.--- -Glia  hücreleri

9-Eklem sıvısı -------- -Tip A hücresi

 

Yorum yaz! :: Arkadaşına Gönder!

9 yorum yazılmıştır